Manisa CBÜ Hafsa Sultan Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Muhammed İkbal Şaşmaz, içinde bulunduğumuz bu yaz aylarında aşırı sıcakla ilgili tıbbi durumlar ve hastalıklar ile sıkça karşılaştıklarını vurguladı.
Aşırı sıcaklar ile ilgili Avrupa'da çok ciddi sayıda ölümlerin gerçekleştiğini hatırlatan Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, sıcakların ülkemizde yaz ayları boyunca risk yaratabileceğine dikkati çekti.
Sıcağa maruz kalan kişilerde en önemli belirtilerin genelde terleme, baş ağrısı, bulantı, bilinç değişikliği gibi durumlar olduğunu vurgulayan Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, “Sıcakla ilgili en sık karşılaştığımız durum sıcak bitkinliği. Bu hastalar genelde risk faktörü olan 65 yaş üstü hastalar ya da 5 yaş altı çocuklar ya da bebekler, özellikle komorbidite dediğimiz hipertansiyon, kalp yetmezliği, kalp krizi ya da beyin hastalığı gibi böbrek hasarı gibi diyabet gibi kronik hastalığı olanlar. Ve yine bakıma muhtaç olan hastalar.” Diye konuştu.
“Sıcak çarpması daha riskli”
“Özellikle sıcakla ilgili hastalıklar, sıcak bitkinliği ve daha ciddi, daha hayati olan, daha az gördüğümüz ama daha riskli olan sıcak çarpması” diyen Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, sıcak bitkinliğinin genellikle hastada ciddi baş ağrısı, bulantı, halsizlik, terleme, yorgunluk gibi belirtiler gösterdiğine işaret etti.
Bu hastalar acil tıbbi yardım almadan serin bir yere geçip, bol sulu tüketip, kaybettiği tuzu, minerali ve sıvıyı yerine koyması gerektiğini kaydeden Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, “Tansiyon şikayeti yoksa tuzlu ayran olabilir. Bol sıvı, onun dışında soda gibi mineralli içecekler olabilir. Bu şekilde sıcak bitkinliğinin önüne geçilebilir. Ama önüne geçilemezse ya da özellikle sıcak zamanda yani özellikle saat 10'la 16 arası aşırı bir sıcak maruziyeti varsa sıcak çarpması riski giderek artmakta.
Sıcak çarpmasında ciddi bilinç değişikliği, komaya kadar giden bir bilinç kapanması, terleme mekanizması artık yeterince çalışamaz, cilt çok sıcak ve çok kuru olur ve bu tam bir tıbbi acildir. Tedavi edilmezse kötü sonuçlar yol açabilir.” Şeklinde bilgiler verdi.
“Hasta rahatlamıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalı”
Kişi de sıcak çarpması şüphesi ya da sıcak bitkinliği durumu var ama hasta rahatlamıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna veya acil servislere başvurması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, “Acil serviste bu hastalara hemen sıkı bir soğutma, sıvı tedavisi, kaybedilen mineralleri yerine koyma ve eğer risk faktörleri varsa böbrek, kalp gibi organ hasarı şüphesi varsa destekleyici tedavilerle bunun önüne geçmeye çalışıyoruz. Bunun için en önemli şey halkın, hastaların bilinçlenmesi.
Bunun için neler yapılabilir?
Özellikle güneşin en tepede olduğu saat 10'la 16 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkmamalı. Çıkılacaksa da şapka, gözlük gibi aksesuarlar, güneş kremi ve ince açık renkli kıyafetlerle ve biraz maruziyetten sonra hemen gölge bir yer bulup istirahatle bunun önüne geçilebilir.
Yine yaz aylarında sıvı tüketimi de bu riskli hastalarda bizim çok önem verdiğimiz bir durum. En az 2,5-3 litre su tüketilmelidir.” Şeklinde alınacak önlemleri sıraladı.
“Acil Servise en çok hangi vakalar geliyor?”
Özellikle bu yaz aylarında acil servislerde 65 yaş üstü hastaların geldiğini belirten Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, sıcağa maruziyet sonrası mevcut hastalığın daha şiddetlenmesi, ciddi sıvı kaybına bağlı bilinç kaybı, bilinç değişikliği ve eğer gerçekten altta yatan başka bir hastalık varsa onun alevlenmesiyle karşı karşıya geldiklerini vurguladı.
Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, “Mesela böbrek yetmezliği sıcakla ilgili çok riskli bir tablodur. Yine kalp krizi, inme gibi riskler sıcak zamanlarda normal sezonlara göre çok daha yüksek oranda görülmekte. Acil servislerde bu yüzden bu hastalara hemen sıkıca bir hızlı güvenlik çemberine alıp tedaviye başlamaktayız. Özellikle bugünlerde acil servisimizde sıcak ve ilgili hastalıkların oranı artmakta. Bildiğiniz üzere ilimizin tarım şehri olması, tarım işçileri, yine inşaat ve yol işçileri gibi açık havada çalışan işçilerin sıcağa bağlı belirtileri de acil serviste çok görmekteyiz. Yine huzurevleri, kreş gibi yerlerde havalandırmanın eğer yeterli değilse bu hastalarda da sıcağa bağlı belirtilerini de çok görmekteyiz.” Diye konuştu.
“Açık alanda çalışmak zorunda olanlar nasıl tedbir almalı”
Özellikle tarım işçileri, yol veya inşaat işçileri gibi açık alanda çalışanların bu dönemde önleyici tedaviler ve önlemler alması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. İkbal Şaşmaz, “Bol sıvı tüketilmeli, kısa aralıklarla, sık sık gölgelik bir yerde dinlenilmeli. Vücudun her yerini güneşten koruyacak ince bir kıyafet, şapka, gözlük gibi güneş koruyucu aksesuarlar kullanılmalı. Mümkünse çalışma saatleri, güneşin en tepede olduğu 10 ile 16 arası yerine, 10'dan önce ve 16'dan sonra şeklinde düzenlenebilir.” Diyerek uyarılarda bulundu.
“Acil servise yılda yaklaşık 200.000 başvuru yapılıyor”
Sıcak çarpmasının hayatı tehdit eden acil bir durum olduğunu vurgulayan Manisa CBÜ Hafsa Sultan Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. İsmet Topçu, Manisalıların sıcak çarpması durumunda acil servise başvurmaları gerektiğini söyledi.
Başhekim Prof. Dr. Topçu, “Manisa Celal Bayar Üniversitesi Acil Servisi, 4 öğretim üyesi ve yaklaşık 30 asistanıyla güçlü bir ekibe sahiptir. Yılda yaklaşık 200.000 başvurusu olan bu acil servis, üçüncü basamak bir acil servistir. Sadece ilimize değil, bölgemize de hizmet veren bir sağlık merkezidir. Vatandaşlarımızın, özellikle sıcak çarpması vakalarının arttığı bu dönemlerde acil servise başvurmaları önemlidir. Sıcak çarpmasından şüphelenen hastalarımızın acil servisimizi ziyaret etmelerini tavsiye ederim.” Dedi. (Turgay Duyar)
