Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Yetiştirme Tekniği Bölümü Ziraat Yüksek Mühendisi Mustafa Sacit İnan, bağlarda hasattan sonra yapılması gerekenler ile budama zamanı konusunda bilgiler aktardı ve bağcıları erken budama yapmamaları konusunda uyardı.
Bağlarda geride bıraktığımız sezonda yüksek rekoltenin gerçekleştiğini ifade eden Ziraat Yüksek Mühendisi İnan, her biten sezonun aslında yeni bir sezonun da başlangıcı olduğunu vurguladı.
Hasattan kış budamasına kadar olan dönemde yapabilecek bazı uygulamaların olduğunu kaydeden Ziraat Yüksek Mühendisi İnan, yapılan araştırmaların uyanmadan hasada kadar olan dönemde sürgünlere ve salkımlara çalışan köklerin hasattan sonra kendisine çalışmaya başladığını gösterdiğini söyledi.
“Budamaya kadar yapılması gerekenler”
Ziraat Yüksek Mühendisi İnan, “Bizim de asmada bu faaliyetler olurken imkânlar ölçüsünde onu destekleyici bazı uygulamalar yapmamız mümkün. Yağış almayan, geçirgen topraklı bölgelerde 1 veya 2 defa düşük miktarda sulama yapılabilir. Sıra araları bir boş bir dolu olacak şekilde dip kazan, subsoiler gibi aletlerle derin sürüm yapılabilir. Yüzde 2-3 lük bordo bulamacı ve kükürt uygulaması yapılabilir. Kış budamasında ürün dalı olarak düşünülmeyen ölü kol, külleme belirtileri görülen sürgünler kesilerek bağdan uzaklaştırılmalıdır. Kav, kangren, geriye ölüm gibi asma gövde hastalıkları görülen asmalar işaretlenmelidir. Asmaların üzerinde kalan çürük, hastalıklı salkımlar kesilip, bağın dışına çıkarılmalıdır. Empoasca, thrips gibi zararlıların yaşama alanlarını ortadan kaldırmak amacıyla kabuk soyma işlemi yapılmalıdır. Traktör, Zirai alet ve ekipmanların tamir ve bakımı yapılmalı, pülverizatörlerin meme değişimi, basınç kontrol ve ayarları, gresörlüklerin kontrolü vs bu dönemde tamamlanmalıdır.” şeklinde bilgiler verdi.
“En önemli konu doğru budama zamanı”
Diğer taraftan kış budaması zamanın da yaklaştığını söyleyen Ziraat Yüksek Mühendisi İnan, aslında kış budamasının gelecek sezonda ne kadar ürün alınacağını, kaç çubuk bırakmak gerektiğini, toprak işleme, zirai mücadele, yaz budaması ve hasat gibi işlemlerin kolay olup olmayacağını belirleyen çok önemli bir faaliyet olduğunu belirtti.
Ziraat Yüksek Mühendisi İnan, “Kış budamasında en önemli konulardan birisi budamanın zamanıdır. Asma, yapraklar tamamen döküldükten, çubuklar kahverengileştikten yani uykuya yattıktan sonra budanır. Asma uykuya yatmadan önce fotosentez yapmaya ve beslenmeye, karbonhidrat ve nişasta biriktirmeye devam ettiği için kesinlikle kış budaması yapılmamalıdır. Bu dönemde biriktirilen karbonhidrat ve nişasta asmanın kış soğuklarına, ilkbahar geç donlarına ve gelecek sezonda hastalıklara dayanımında çok önemli rol oynar. Uykuya yattıktan sonra da asmaları hemen budamak sakıncalı olabilir. Erken budanan asma erken uyanır ve ilkbahar geç donlarından daha fazla zarar görür. Ayrıca erken budanan asmalarda budama kesiklerinden hastalık girişi daha uzun sürer. Asmalar uyanmaya yakın budanırsa o zaman da ağlama dediğimiz durum oluşur. Ağlama ile yaşanan su kaybı en sondaki gözün ölmesine neden olabilir. Bu durumda bağın büyüklüğü işçi temini gibi durumlar da dikkate alınarak şubat ayı ortalarına doğru budama Manisa için uygun görülebilir.
“Çubuk sayısı da çok önemlidir”
Budama bırakılması gereken çubuk sayısı da çok önemlidir. Araştırmalara göre kış budamasında en ideali 6-7 ürün çubuğu bırakmaktır. Her ürün çubuğunda sofralık yetiştiricilik yapan üreticilerimiz 10-12 göz, kurutmalık yetiştiricilik yapan üreticilerimiz 14-15 göz bırakmalıdır. Sultani çekirdeksiz çeşidinin dip gözleri verimsiz olduğu için göz sayısını azaltıp çubuk sayısını artırmak doğru değildir.
Böyle yapıldığında toplam göz sayısı aynı olsa da üzümlü göz sayısı azalmış olur. Ayrıca çok çubuk bıraktığımızda sürgünler çok sıkışık olur, havalanma güneşlenme az olur ve buna bağlı olarak zirai mücadele etkinliği azalır, hastalık şiddeti, ilaç masrafı artar.
Ayrıca her asmada aynı sayıda çubuk bırakmak mümkün olmayabilir. Her asmada kaldırabileceği kadar çubuk bırakılmalıdır. Budama için asmanın başına geldiğimizde çubuklar kalın boğum araları genişse çubuk sayısı geçen yıla göre artırılmalıdır, çubuklar ince ve zayıfsa çubuk sayısı geçen yıla göre azaltılmalıdır.
Her ürün çubuğu için mümkünse 2-3 gözlü bir yedek (ırgat) bırakılmalıdır. Yedekler daima gövdeye yakın güneş gören havalanan yerlerde bırakılmalıdır. Ürün çubukları mümkün olduğunca en alt tele ve asmanın her iki yanına dengeli bir şekilde bağlanmalıdır. Üst üste ve sıkı sarmaktan kaçınılmalıdır. Kara kolların alt telin üstüne veya yanlara doğru kaçmasına müsaade edilmemelidir. Budama yapılan asmada açılan yaralar nem girmemesi için ahşap koruyucu, aşı macunu vs. ile kapatılmalıdır.
Budamadan sonra asmalara tepeden tırnağa % 4 lük bordo bulamacı uygulanmalıdır. Hastalıklı budama artıkları mutlaka bağın arasından uzaklaştırılmalı ve imha edilmelidir. Özellikle kav gibi hastalıkların budama aletleriyle ile sağlıklı asmalara bulaştığından hastalıklı asmalar budanırken ya en sona bırakılmalıdır ya da asmadan asmaya geçerken budama aletleri dezenfekte edilmelidir.” dedi. (Turgay Duyar)
