Manisa’da 1930 yılında 48 dönüm alanda kurulan Çatal Mezarlığı ve ardından açılan 24,5 dönümlük Çatal-2 mezarlıkları yerleri dolması ardından 1970’li yıllarda 390 dönümlük alana sahip Şehzadeler ilçesi Adnan Menderes Mahallesi'nde Kırtık Asri Mezarlığı'nı açıldı ama şu an doluluk oranına ulaştığı için yürüyüş yollarına defin işlemleri yapılıyor.
Manisa’da toplam 462 dönüm alan üzerine kurulu olan Çatal-1 ve Çatal-2 ve Kırtık mezarlıklarının artık Manisa’nın ihtiyacına cevap veremez konuma geldiğini kaydeden Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, “Kırtık Asri Mezarlığında en fazla 10 ay defin yapılacak kadar mezar yerimiz kaldı” diyerek, yeni mezarlık yeri ile ilgili çalışmalarda sona gelindiğini ve ihale aşamasında olduklarını söyledi.
Yeni Mezarlık alanı Yağcılar Mahallesinde
Yeni mezarlık alanının yerinin hazır olduğunu ve ihale aşamasında olduğunu kaydeden Başkan Dutlulu, Yunusemre ilçesi Yağcılar Mahallesi mezarlığı bitişiğinde yeni mezarlık alanı ile ilgili çalışmalarda sona gelindiğini ifade etti.
Manisa’daki mevcut 3 mezar alanı alan genişliğine yakın bir arazi ile ilgili konuşan Başkan Dutlulu, “Yağcılar Mahallesi Mezarlığı bitişiğinde 386 dönümlük bir alan üzerinde çalışma yapılıyor. Ama ilk etapta bu arazinin 84 dönümlük kısmını açmayı planlıyoruz. Manisa’da mezar üstüne gömülmek isteyenleri yine burada defnedeceğiz, ama mezarı olmayan vatandaşlarımıza sıradan verilecek olan tek kişilik ücretsiz mezar yeri ise Kırtık’ta yerimiz kalmadığından dolayı Yağcılar Mezarlığı bitişiğindeki yeni mezar alanından verilecek.
“Kırtık’ta 10 aylık bir yerimiz var”
1970’li yıllardan bu yana defin işlemlerinin yapıldığı Kırtık Asri Mezarlığı’nda doluluk oranına ulaştığından dolayı yürüyüş yollarında yeni mezar yerleri açıldığını kaydeden Başkan Dutlulu, “Kırtık Asri Mezarlığında yaklaşık 10 ay definlere yetecek kadar bir mezar yerimiz var. Bu süreç içerisinde Yağcılar Mahallesindeki yeni mezar alanı ile ilgili çalışmalar sürüyor, orada ihale sürecini tamamlayarak, kısa sürede oraya geçmeyi planlıyoruz. Alan ile ilgili tasfiye çalışmaları tamamlandı, ihalesi kaldı, onun için çalışmalar devam ediyor.” Diye konuştu.
“Manisa'nın en az 50 yılını kurtaracak, lahit uygulamasına da geçebiliriz”
Yağcılar Mahallesindeki yeni mezar alanının geniş bir alana sahip olduğunu vurgulayan Başkan Dutlulu, “Yunusemre ilçesindeki Yağcılar Mahallesi Mezarlığı yanındaki toplam 280 dönümlük mezar alanında en az 50-60 yılımıza yetecek. Manisa merkeze biraz uzak ama servis koyarak bir şekilde halledeceğiz.” Dedi.
Belki yeni mezarlık alanında lahit mezar uygulamasına da geçileceğini ifade eden Başkan Dutlulu, ancak ilk etapta 7 bin kişilik mezar alanında toprağa gömmeye devam edeceklerini, daha sonraki alanlarda lahit uygulamasına geçilebileceğini söyledi.
Çatal-1 ve Çatal-2 ile Kırtık mezarlık tarihçeleri
Manisa’daki Çatal Mezarlığı’nın kuruluşunun 1930’lu yılların başına dayandığına dair arşiv kayıtları mevcut. Manisa’daki dağınık eski mezarlıkların kaldırılması amacıyla, bugünkü Çatal Mezarlığı’nın bulunduğu alan, belediye tarafından 1930 yılı başlarında arazi satın alındı. Ardından aile mezarlıkları için yer satışları başladı ve eski mezarlıklardaki kabirler yeni alana taşındı. Çatal Kabristanı’nın planının ise dönemin modern Avrupa mezarlıkları örnek alınarak hazırlandığı belirtiliyor.
1931–1934 yıllarına ait belediye faaliyet raporlarında da şehir içindeki eski mezarlıkların kaldırılarak şehrin doğusunda “asri ve fenni şekilde bir kabristan” kurulduğu yazıyor. Bu tarifin günümüzdeki Çatal Mezarlığı olduğu kabul ediliyor. Çatal Mezarlığı içindeki Yahudi bölümünde tespit edilen en eski mezar taşı 16 Mart 1933 tarihini taşıyor. Bu da mezarlığın en geç 1933 yılında aktif olarak kullanıldığını gösteriyor.
Çatal 2 mezarlığı ise daha sonraki yıllarda kapasite ihtiyacı nedeniyle genişletilen bölüm olarak ortaya çıkmış.
Kırtık adının bölgenin adı tarihi bir savaştan geldiği, Saruhan Bey'in Manisa'yı fethi sırasında doğu bölgesinde düşmanla şiddetli çarpışmalar yaşanmış ve düşmanın burada "kırılması" sebebiyle bu bölgeye "Kırtık" adı verilmiş. Çatal-1 ve Çatal-2 mezar yerlerinin dolması üzerine, modern (asri) bir şehir mezarlığı olarak planlanıp düzenlenerek 1970’li yılların başında hizmete açılmıştır. (Turgay Duyar)