Ülkemiz o gün, saat 04:17’de Kahramanmaraş Pazarcık’ta 7,7; saat 04:36’da Gaziantep Islahiye’de 6,5; saat 13:24’te Kahramanmaraş Elbistan’da 7,6 büyüklüğünde 3 büyük depremle sarsıldı.
Depremler; Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya, Elazığ illerinde 124 ilçe, 6.929 mahalle ve köyü kapsayan 120 bin kilometrekarelik alanda etkili oldu. Yaklaşık 14 milyon insanımız doğrudan etkilendi. Afet sonucunda 39.559 bina yıkıldı, 198.222 bina ağır hasar aldı.
Depremin hemen ardından, 35.250 arama kurtarma personeli ve 142 bin güvenlik personeli bölgeye sevk edildi. 93 ülkeden 11.488 arama kurtarma ekibi çalışmalara destek verdi. Toplamda 650.000 personel bölgede yürütülen müdahale ve iyileştirme çalışmalarında gece gündüz demeden büyük bir özveri ile görev yaptı. Afet bölgesinde yürütülen çalışmalarda; 182 uçak, 141 helikopter, 23 gemi, 20 bin araç ve iş makinası görev aldı. Hava araçları ile tahliye, personel ve malzeme nakli, yangın söndürme faaliyetleri yürütüldü. Bu kapsamda, toplam 17.500 sorti gerçekleştirildi.
Yürütülen çalışmaları koordine etmek üzere; AFAD Afet Yönetim Merkezi’nde Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve 3 Bakan; afet bölgesinde ise 14 Bakan, 59 Vali ile yüzlerce mülki idare amiri görev aldı.
Tahliye çalışmaları
Afetin ardından Ülkemiz tarihinin en büyük tahliye operasyonlarından biri gerçekleştirildi. Deprem bölgesinden toplam 3.549.443 afetzedenin tahliyesi gerçekleştirildi. Afet bölgesine dönüş ve oy verme işlemleri kapsamında toplam 992.666 afetzedenin gidiş ve dönüşleri sağlandı. 120 bin öğrencinin 17 Haziran 2023 tarihinde yapılan YKS sınavına gidiş dönüşleri sağlandı.
Acil barınma ihtiyaçları
Depremlerin hemen ardından afetzede vatandaşların acil barınma ihtiyacını karşılamak üzere, ülkemizin ve dünyanın çadır stoğu bölgeye sevk edildi. Deprem sonrasında bölgeye 1 milyonun üzerinde çadır ulaştırıldı. İhtiyaçlar doğrultusunda; 350 çadırkent alanında, 645 binden fazla çadır kuruldu. 2.5 milyon afetzede vatandaşa geçici barınma hizmeti sunuldu. Daha önce çadırlarda kalan vatandaşlar, konteyner kentlere ve konutlara geçirildi.
Depremin ardından acil barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla yurdun dört bir yanındaki kamu misafirhaneleri ve öğrenci yurtları afetzedelere tahsis edildi. Geçici barınma hizmeti verilen; KYK yurtlarında 477.952 kişi, MEB yurtlarında ise 710.266 kişi olmak üzere tesislerde 1.188.218 afetzede misafir edildi.
Alt yapısıyla, güvenlik hizmetleri de dahil olmak üzere, sosyal donatıları (okul, mescit, oyun parkları, mobil mutfak, psiko-sosyal destek hizmeti alanları) ve sağlık ocağı ile 11 ilde 428 konteyner kent oluşturuldu. Kentlerde ve kırsalda kurulan 220 bin konteynerde 707 bin afetzede misafir edildi.
Konteynerlerden kalıcı konutlara geçirilen süreçte boşalan konteyner kentler aşamalı olarak kapatıldı. Bugün 236 konteyner kentte yer alan 73.574 konteynerde yaklaşık 209.159 afetzede konaklamaya devam ediyor.
Gıda yardımları
Depremin ilk anından itibaren AFAD koordinasyonunda Türk Kızılay, sivil toplum kuruluşları, belediyeler, kamu kurumları ve hayırsever vatandaşlar tarafından yürütülen beslenme çalışmaları kapsamında; Günlük ortalama 4 milyon kişi/öğün yemek hizmeti verildi. 2 milyonu AFAD tarafından olmak üzere toplamda 20 milyon gıda kolisi dağıtıldı. Yaklaşık 150 bin yardım tırı bölgeye ulaştırıldı.
Hasar tespit çalışmaları
Depremin hemen ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ve AFAD koordinasyonunda hasar tespit çalışmaları kapsamında; 2.301.685 bina ve 6.168.844 bağımsız bölüm incelendi. Bu kapsamda yıkılan ve acil yıkılacak durumda olan 60.730 binanın enkazı tamamen kaldırıldı.